In mijn vorige post blikte ik terug op een reis naar Bil’in in 2009 en over hoe ik in 2011 terechtkwam in een voor een Oscar genomineerde Palestijnse documentaire. Dat stuk sloot ik af met een foto van Mariam. Het volgende artikeltje is ook van rond die tijd en ik was zelf verbaasd over de tijdloosheid ervan: ik zou het vandaag geschreven kunnen hebben.
Kortom, we flashen ook vandaag weer even back met een blik op het verleden én op Mariam. Gewoon, omdat het kan.
Terug naar 2009
Met een naar politiek correct neigende voorzichtigheid plaats ik het bericht op Facebook.
Lieve mensen, het is fijn te zien dat er zo’n medeleven en aandacht is voor het Israël-Palestina conflict, ondanks de nogal eenzijdige berichten die voorbij komen. Zelden zie ik een steunbetuiging voor de slachtoffers in Syrië, Nigeria of de gruwelijkheden die op grote schaal plaatsvinden in CAR (Centraal Afrikaanse Republiek) en Irak op dit moment. Dat er zo wordt meegeleefd met de mensen in Gaza (en door een zeldzame enkeling met de eveneens dagelijks met raketten bestookte Israëli’s) is in dat opzicht hoopgevend te noemen.
Wel zou het fijn zijn als men bij de feiten blijft, bijvoorbeeld bij het (door)plaatsen van foto’s en slim ge-edite filmpjes of bij het vingerwijzen naar een agressor of schuldige (mijn timeline wijst steevast Israël als ‘de agressor’ aan).
Zo is Gaza niet bezet door Israël, is de verdeling Israël-Palestina iets ingewikkelder dan ‘Israël heeft alles geannexeerd’, is Hamas geen fijne polderpartij die het beste voor heeft met haar bevolking en is elke raket op een burgerdoel er altijd één teveel.
Medeleven met Gaza is al snel een eenzijdige anti-Israël tirade. Maar het hele conflict behelst meer dan het tellen wie de meeste doden heeft.
De ervaring leert dat een kritische noot plaatsen altijd een vloedgolf aan reacties oplevert. Door het grijze middengebied larderen en pogen om feiten van meningen te onderscheiden om een evenredig beeld te creëren blijkt een utopie. Het ontaard steevast in een verwijtende ‘je bent pro-Israël’ of je bent ‘pro-Palestina’, vrienden verliezen hun objectiviteit en geven je een sneer als een bepaalde opmerking ze niet bevalt en je mag in dit conflict blijkbaar niet met feitelijke argumenten komen, zonder een kant te moeten kiezen.
Dit soort oeverloze discussies vreten energie. Buiten schijnt de zon, lopen mooie meisjes in korte rokjes en Nederland is vooralsnog een ingedutte vreedzame samenleving in vergelijking met het Midden-Oosten. Er is een remedie om daarvan te gaan genieten en dat is een social media pauze inlassen.
De energievretende discussie is één reden, maar er is nog een voorname reden om me even volledig op wat anders te focussen: de komende drie weken stort ik mij vol op mijn manuscript voor mijn tweede boek Eeuwig Donker. Met een niet te stuiten enthousiasme overigens, want de 5-koppige Schaduwjury van Hebban|Crimezone heeft mij, los van elkaar, unaniem tot beste debutant gebombardeerd.
Mariam
De laatste keer dat ik gluurde op Facebook voor mijn social media stop was gisteravond en de laatste post was een cartoon waarop drie jongetjes met een Palestijnse vlag over een heuvel rennen. De post was van Mariam, welhaast een van de mooiste vrouwen die ik ooit heb ontmoet. Ik ontmoette Mariam in 2009 op de luchthaven van Tel Aviv. We zaten in een bloedheet hok, aan de ene kant een bups met journalisten, aan de andere kant zat zij met twee vriendinnen, alle drie gesluierd. Ik was daar om reportages te maken over de oorlog in Gaza (Cast Lead) en de aankomende verkiezingen in Israël, zij was daar als steunbetuiger voor het Palestijnse volk en zou voornamelijk op de Westbank lezingen bij gaan wonen en als stille vorm van protest olijfboompjes gaan planten.
We werden allemaal stevig aan de tand gevoeld: ‘waarom ben je in Israël, weet je wel dat het oorlog is, voor wie werk je?’. Er werden vragen gesteld over de stempels en visa in het paspoort, tassen werden leeggehaald, er werden vragen gesteld over mijn ouders.
Na een dikke twee uur mocht ik met mijn collega de douane door. Mariam en haar vriendinnen zaten er nog steeds.
Een week later kwam ik Mariam tegen, in Hebron op de Westbank.
‘Heb je gehuild?’ vroeg ze.
‘Traangas,’ antwoordde ik.
‘Je loopt mank, wat is er gebeurd?’
‘Klap gehad van een militair.’
Ik glimlach en nodig haar uit om een kop thee te gaan drinken. In een stoffig café dat aandoet als een voetbalkantine krijgen we mierzoete thee. Op de achtergrond spuugt een mini-tv beelden uit van Amerikaanse legervoertuigen die worden opgeblazen door bermbommen. We praten over het conflict en hoewel ze duidelijk een kant kiest, blijft ze opmerkelijk rustig en staat ze open voor tegenargumenten. De tijd verstrijkt en we komen over van alles en nog wat te spreken, tot een van haar vriendinnen haar komt halen. Ze moeten terug naar hun hotel. We wisselen contactgegevens uit en beloven contact te houden.
Mariam heeft een onuitwisbare indruk op mij achter gelaten, niet in de minste plaats omdat het een prachtige vrouw is. Hoewel ik kledingvoorschriften vanuit een geloofsovertuiging waanzin vindt, zowel (sociaal) gedwongen als wel vrijwillig, viel de hoofddoek me uiteraard op, maar stoorde me niet.
We hebben nog altijd contact, behoorlijk intensief en intiem. Ik heb een interessante band met haar opgebouwd, wellicht vergemakkelijkt door de afstand omdat we alleen nog digitaal contact hebben. Ze vertelde me de problemen die ze heeft met haar man, waarmee ze is getrouwd een kleine twee jaar geleden. Ze zweert dat het geen gearrangeerd huwelijk is. Ik twijfel. Het is een hork die haar uitscheld, kleineert en volledig links laat liggen.
Mariam is gedurende de jaren een open boek gebleken. Ik weet alles van haar seksleven, of het ontbreken daarvan. Ze stuurt foto’s naar me door die niet zouden misstaan in een glossy magazine. Ongesluierd, sexy. Ze vraagt me om raad om haar man maar te kunnen behagen, ze laat foto’s zien met nieuwe kleding en de vraag of ze hem daarmee kan verleiden. Ze vraagt zelfs om details waarmee ze de seks, als ze die al hebben, voor hem zo aangenaam mogelijk kan maken. Ik heb geopperd dat haar man misschien homo is, want ik zou het wel weten.
Mariam woont in Oslo, werkte tot voor kort in een tandartspraktijk en komt uit een gematigd gelovige familie. Ze is de enige van de zes zussen die gesluierd door het leven gaat. Een bewuste keuze die ze in 2008 maakte. Onlangs vertelde ze dat ze in het openbaar op een parkeerplaats heeft gebeden. Mij beangstigd dat. Ik zei haar dat ze radicaliseert. Zij ontkent dat.
Mariam is opgegroeid in het westen, heeft een goede opleiding genoten en komt uit een goede familie. Los van een nare ervaring als puber met een opdringerige man heeft ze nooit grote problemen ervaren. Het is mij een raadsel waarom een ongesluierde schone in rap tempo transformeert tot een radicale moslima, die een liefdeloze man trouwt.
Onlangs kreeg ik weer een foto. Ik staar naar haar blote buik, er is nog net een fractie zichtbaar van haar borsten. Mariam is zwanger.
Ik vraag me serieus af wat haar man doet als hij weet van mijn bestaan.
Later heb ik Mariam nog eens geïnterviewd, over haar tijd in Israël en Judea en Samaria, alleen heb ik daar nooit iets mee gedaan. Wellicht een idee om dat toch nog eens uit te werken en hier te posten, nu we toch aan het flashbacken zijn…
