Iran staat op een kantelpunt
En Narges zit al 21 dagen in eenzame opsluiting - de witte marteling
Terwijl Nobelprijswinnares Narges Mohammadi haar eenentwintigste dag van onrechtmatige detentie en de voortdurende handhaving van haar eenzame opsluiting aantikt, zwellen de protesten tegen de druk van de staatsrepressie in Iran aan.
De onrust is inmiddels een nieuw, grimmig stadium ingegaan. Wat begon als protest tegen economische uitzichtloosheid en religieuze dwang, mondde op de vijfde dag uit in het meest gewelddadige etmaal tot nu toe. Veiligheidstroepen openden op meerdere plaatsen het vuur op demonstranten. Hoeveel doden daarbij vielen, is onduidelijk; schattingen lopen uiteen van twee tot zeven, maar ervaring leert dat het uiteindelijke aantal vrijwel altijd hoger ligt.
Toch lijkt de angst haar greep op de straat te verliezen. In plaats van terug te deinzen, breiden de protesten zich uit, onder meer in grote steden als Mashhad en Isfahan. Politiebureaus werden in brand gestoken, ordetroepen bekogeld. De slogans klinken harder en explicieter dan voorheen: “Weg met Khamenei”, “dit is onze laatste strijd”, en ook: “Reza Shah komt terug.” Daarmee wordt verwezen naar Reza Pahlavi, zoon van de verdreven sjah, die vanuit ballingschap zijn moment lijkt te ruiken. Met plechtige verklaringen schetst hij een toekomst na de Islamitische Republiek - een Iran dat, naar zijn zeggen, na 46 jaar onderdrukking eindelijk stabiliteit en vrijheid zou moeten krijgen.
Op Truth Social heeft Trump ook van zich laten horen en zijn mededeling liegt er niet om:
Kortom, hoewel ‘de media’ nog maar weinig aandacht heeft voor de huidige protesten in Iran - No Jews, No News, nietwaar - lijkt er nu toch eindelijk een opstand te ontstaan die hopelijk, na decennia van islamitische staatsterreur, haar vruchten afwerpt, en het regime omverwerpt.
Tot slot, de Narges Foundation spreekt zich uiteraard ook uit en toont zich solidair met de demonstranten.
In een tijd waarin de straten van Iran opnieuw getuige zijn geweest van schietpartijen, traangas, mishandelingen en massale arrestaties – en waarin het leven is genomen van weerloze protesterende burgers – is zwijgen geen optie. Aan de zijde van het volk staan is geen politieke keuze, maar een menselijke en morele plicht: een plicht om ervoor te zorgen dat een onderdrukt volk zijn rechtmatige eisen kan verwezenlijken en dat geen enkele legitieme eis wordt beantwoord met gevangenisstraf, kogels of intimidatie. Wij geloven dat de weg uit de cyclus van geweld en onderdrukking ligt in een vreedzame overgang van tirannie naar democratie en de garantie van de mensenrechten van burgers – naar een vrije en gelijkwaardige toekomst.
Wij van de Narges Foundation staan aan de zijde van de families die hun dierbaren hebben verloren; van de gedetineerden die in isolement worden vastgehouden in gevangenissen en detentiecentra; van de gewonden aan wie zelfs het recht op veilige medische zorg is ontzegd; en van allen die het recht op een veilig leven, vrijheid, rechtvaardigheid en een betere toekomst eisen.
Narges Foundation, 1 januari 2026
Ordinair boekpluggen? Ja, ordinair boekpluggen, want urgenter dan nu krijg je het niet.
Yasmina is een jonge Iraanse vrouw die gevangenzit in de beruchte Evin-gevangenis in Teheran. Haar celgenoot is Jale, een oudere vrouw die Yasmina de martelingen, de vernederingen en de bijtende onzekerheid even doet vergeten door ’s nachts de oude sprookjes uit Duizend-en-een-nacht te vertellen.
Jale is een begenadigd chroniqueur, die de sprookjes uit Perzië, Babylonië en het oude Egypte volmaakt met haar eigen ideeën en fantasieën. De fabelachtige verhalen vormen de basis van een warme vriendschap en diepe verbondenheid tussen de twee vrouwen.
Jale groeide op in het Iran van voor 1979, Yasmina werd geboren tijdens de Perzische Golfoorlog begin jaren negentig. Twee vrouwen met een verschillende geschiedenis, maar met één gewenste toekomst: een vrije.
‘Yasmina vertelt een diep ontroerend en betekenisvol verhaal. We waarderen wat je doet om dergelijke verhalen met de wereld te delen.’ ~ Narges Foundation
Dit boek, Yasmina, is opgedragen op aan Narges Mohammadi, die op 6 oktober 2023 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg toegekend, ‘voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran en haar inzet voor mensenrechten en vrijheid voor iedereen’.
Narges is een Iraanse mensenrechtenactiviste en journaliste, bekend om haar onvermoeibare strijd tegen de doodstraf en voor vrouwenrechten in Iran. Als vicevoorzitter van het Defenders of Human Rights Center werd ze herhaaldelijk gearresteerd en gevangengezet vanwege haar activisme. Sinds 2023 is ze naamdrager van de Narges Foundation, opgericht om het werk en de visie van Narges voort te zetten. Deze stichting zet zich in voor de bevordering van mensenrechten, met speciale aandacht voor vrouwenrechten, het versterken van het maatschappelijk middenveld, de vrijlating van politieke gevangenen en de wereldwijde strijd tegen genderapartheid. De focus ligt daarbij op Iran.
In 2016 werd Narges veroordeeld tot een celstraf van zestien jaar voor politieke misdaden. Het is niet haar eerste straf, in totaal is ze vijf keer veroordeeld, tot in totaal 31 jaar celstraf en 154 zweepslagen. Haar man en twee kinderen leven in ballingschap in Parijs.
Ze is onder andere auteur van het boek White Torture, Interviews with Iranian Women Prisoners. De opgetekende ervaringen uit dat boek spelen een belangrijke rol in het verhaal van Yasmina. De overeenkomsten tussen de personages Jale en Yasmina en de ervaringen van Narges zijn dan ook geen toeval.
Narges’ stem is er een van velen, voor velen.
‘Wat de Iraanse regering niet begrijpt, is dat hoe meer van ons zij opsluiten, hoe sterker wij worden.’ ~ Narges Mohammadi
Een kop koffie is ook altijd welkom!
Een zelfgekozen bedrag als losse donatie doen kan hier, met een directe overboeking naar NL70 BUNQ 2076 5623 89 t.n.v. Tjeerds Brainfarts onder vermelding van je mailadres of door op het BUNQ-logo te klikken. Natuurlijk krijg je bij een losse donatie ook - tijdelijk naar rato - toegang tot betaalde content.
Los doneren via PayPal of Stripe is ook mogelijk. (NB.: PayPal leidt je naar een donatiepagina op naam van mijn uitgeverij, Jalapeño Books)
Aandacht vanuit de rest van de wereld laat lang op zich wachten.